Drapetomania – choroba na wolność?

On 15 października 2014 by Katarzyna Papiernik

lii13001

Spróbujmy przyjrzeć się drapetomanii – czy to jest tylko marketingowy chwyt, i bajka, czy też fakt historyczny?

Jak naprawdę powstawały naukowe klasyfikacje chorób psychicznych?

Znalazłam w internecie ślad po wystawie pod  tytułem, Drapetomania. Choroba zwana wolnością. Wystawa śladów kultury materialnej  Afrykańskiego okresu w Ameryce  XVIII-, XIX-i początku XX-tego wieku  z kolekcji Derricka Joshua Bearda.

We wstępie w taki sposób rozwija się znaczenie tytułowej drapetomanii. Co to takiego?

Skąd się wziął termin drapetomania?lii13006 (1)

Otóż termin ten po raz pierwszy pojawił się w Południowym czasopismie poświęconym „chorobami i fizycznymi osobliwościami czarnej rasy”z sierpnia 1854 r.,  w artykule pt. „The Georgia Blister and Critic” (Wystawa…, s. 20), . Słowo drapetomania została stworzona przez szanowanego chirurga i psychologa z Luisiany, Dr. Samuela A. Cartwright poprzez zapozyczenie z greckiego słowa „uciekający niewolnik” oraz „wariat”. Został użyty w celu opisania choroby psychicznej, która “induces the negro to run away from service, [and] is as much a disease of the mind as any other species of mental alienation, and much more curable, as a general rule.” W moim tłumaczeniu: „choroba ta wywoływała u murzyńskiego niewolnika ucieczkę od służby, i jest tak samo chorobą umysłową jak wszystkie inne formy  umysłowej alienacji, znacznie bardziej uleczalną, zgodnie  z ogólną zasadą”.

 

Cóż to jest choroba psychiczna i kto decyduje o tym, co nią jest, a co nie jest?

Wpisanie kolejnej jednostki chorobowej na listę dokonuje się na podstawie głosowania grona expertów, z Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (APA).

Jak pisze Tomasz Witkowski w artykule „Życie to nie choroba”, DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders – podręcznik z klasyfikacją zaburzeń psychicznych wydawany przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA)., z  1952 roku  rozróżniało 106 jednostek diagnostycznych, natomiast w wersji z 2013 r. aż 374.

Zastanawiające jest to, że „w przeciwieństwie do większości chorób somatycznych żadna choroba psychiczna ani zaburzenie nie mają swoich markerów biologicznych, czyli badając tkankę, mocz, czy krew, nie można rozpoznać choroby”. Zastanawiające są więc kryteria, będące podstawą tego głosowania, Tomasz Witkowski sugeruje, że jest to wynik działań marketingowych, a nie badań naukowych.

lii13005 (1)Drapetomania – sposoby leczenia

Cartwright stawiał przede wszystkim na profilaktykę. „Jeśli którykolwiek z niewolników, w dowolnym czasie i miejscu, odważy się podnieść głowę do poziomu na równi ze swoim panem, humanitaryzm nakazuje by karać go, aż do chwili, gdy osiągnie poziom maksymalnej uległości. Co więcej, muszą oni być utrzymywani w tym stanie, jak dzieci, co pozwoli uleczyć ich z chęci uciekania.” – pisał.

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  • Pobierz!

    _newsletter
Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE